Engineerning qarori (Engineer’s Determination): FIDICning 3.7-bandi
Engineerning qarori — tomonlar oʻzlari kelisha olmaganda, Engineer daʼvo yoki boshqa masala boʻyicha kelishmovchilikni hal qiladigan qaror. 2017-yil tahririning 3.7-bandi boʻyicha muddatlar va rozi boʻlmasangiz nima qilish kerakligini tushuntiramiz.
Engineerning qarori (Engineer’s Determination) — tomonlar kelisha olmagan masala boʻyicha Engineerning qarori: daʼvo summasi, muddatni uzaytirish, oʻzgarishni baholash. FIDIC 2017 tahririda tartib 3.7-bandda yozilgan va Engineer unda Buyurtmachi vakili sifatida emas, betaraf harakat qilishi shart.
Qisqacha: FIDIC 2017ning 3.7-bandiga koʻra Engineer avval tomonlarga kelishishda yordam beradi: kelishishga 42 kun ajratiladi. Kelishuv boʻlmasa, keyingi 42 kun ichida u qaror chiqaradi. Rozi boʻlmagan tomon 28 kun ichida Notice of Dissatisfaction beradi, aks holda qaror yakuniy va majburiy boʻladi.
3.7-band boʻyicha tartib qanday oʻtadi
- Maslahatlashuv: Engineer masalani ikkala tomon bilan muhokama qiladi va kelishishga yordam beradi.
- Kelishuv: tomonlar 42 kun ichida kelishsa, Engineer kelishuvni qayd etadi.
- Qaror: kelishuv boʻlmasa, Engineer keyingi 42 kun ichida asoslangan qaror chiqaradi.
- Ijro: tomonlardan biri rozi boʻlmasa ham, kelishuv yoki qaror bajariladi.
- Norozilik: NOD 28 kun ichida beriladi; shundan soʻng nizoni DAABga oʻtkazish mumkin.
1999-yil tahriridan nima oʻzgardi
1999-yil tahririda qarorlar 3.5-bandda: Engineer adolatli qaror chiqaradi, lekin bosqichma-bosqich muddatlarsiz va alohida norozilik bildirishnomasi tartibisiz. 2017-yil tahriri qatʼiy muddatlarni qoʻshdi va Engineerdan betaraflikni toʻgʻridan-toʻgʻri talab qiladi — bu ikki tahrirning asosiy farqlaridan biri.

Odatiy xatolar
- Tomon qarorga rozi emas, lekin 28 kun ichida NOD bermaydi va bahslashish imkonini yoʻqotadi.
- Qaror “nizo hal boʻlguncha” bajarilmaydi, holbuki u darhol majburiy.
- Buyurtmachi Engineerga qaror mazmunini aytib turishga urinadi.
- Tomon maslahatlashuvda hujjatlarni “arbitrajga asrab” taqdim etmaydi.
Koʻp beriladigan savollar
Engineerning qarori majburiymi?
Ha. Tomonlar uni darhol bajarishi shart. 28 kun ichida hech bir tomon NOD bermasa, u yakuniy va majburiy boʻladi.
Engineer qaror chiqarayotganda Buyurtmachi manfaatida harakat qiladimi?
Yoʻq. 2017-yil tahririning 3.7-bandiga koʻra Engineer tomonlar orasida betaraf harakat qiladi va Buyurtmachi nomidan ish koʻrayotgan hisoblanmaydi.
Material nimalarga tayanadi
- FIDIC Red Book 2017, 3.7-band
- FIDIC Red Book 1999, 3.5-band
Bridge Consult qanday yordam beradi
Bridge Consult buyurtmachi va pudratchilarni FIDIC shartnomalarida qoʻllab-quvvatlaydi: shartlar va bildirishnomalarni tekshirishdan tortib daʼvolar, DAAB va arbitrajgacha. Kompaniya asoschisi Larisa Belousova — FIDIC Certified Consulting Engineer, OTB akkreditatsiyasidan oʻtgan shartnomalarni boshqarish va nizolarning oldini olish boʻyicha mutaxassis.
Amaldagi shartnoma boʻyicha savolingiz bormi? Biz bilan bogʻlaning — vaziyatingizni birga koʻrib chiqamiz.
Boshqa atamalar
FIDIC Uzbekistan
Markaziy Osiyoda FIDIC shartnomalari bo'yicha ekspert materiallari, keyslar va tadbirlar anonslari — saytdan ham oldin.